Artykuł
Myśli o bolszewizmie
Data dodania: 2016-12-01
Data dodania: 2016-12-01
Wywiad korespondenta „Journal de Génève” (18 maja 1919 r

 

Teksty wydane w książce: W obronie niepodległości: antykomunizm w II Rzeczypospolitej, Kraków 2009.

 

 

Wywiad korespondenta „Journal de Génève” (18 maja 1919 r.)

 

Wypowiedzi Piłsudskiego, zawarte w dwóch artykułach dziennika szwajcarskiego „Journal de Génève” z 28 i 31 maja 1919 r. napisanych przez Roberta Vaucher’a na podstawie jego wywiadu z Piłsudskim, a dato­wanych: Warszawa 18 maja 1919 r. Wywiad nie był autory­zowany.

 

[…] – Z daleka bolszewizm przedstawia dla biednych i uci­śnionych nadzieję lepszego jutra i uczucie zemsty socjalnej. Nie obawiam się go u nas. Nasi komuniści są zbyt słabi; spo­dziewali się pomocy z za granicy; otóż nasze ostatnie natarcie odrzuciło bolszewików rosyjskich o sto kilometrów ku pół­nocy, a bolszewizm węgierski jest pokonany. Nasi robotnicy są socjalistami, ale są też zaciekłymi Polakami i nie mają w so­bie nic z internacjonalizmu Żydów rosyjskich, którzy są przywódcami ruchu. Jednak dola naszych robotników jest bardzo ciężka. Pracy brak od szeregu miesięcy. Jest to przymusowe bezrobocie, pociągające za sobą nędzę. Znalazłoby się zatem w Polsce dużo powodów do niezadowolenia proletariatu, ale jest też powód do wielkiej radości: Polska jest wolna i lud jest tak szczęśliwy, że zrzucił okowy, iż kwestie socjalne schodzą na drugi plan. Jesteśmy na razie upojeni wolnością. W całej pełni rozkoszujemy się odzyskanymi prawami, gdy wspominamy lata cierpień, któreśmy dopiero co przeżyli. Oto dlaczego nie mamy bolszewizmu. […]

– Musieliśmy poświęcać czas walce z obcym panowa­niem, z germanizacją naszych dzielnic, i nie mieliśmy wolnego czasu na zajęcie się pracą nad postępem socjalnym i nad do­brobytem proletariatu. Spotykamy jeszcze często w Polsce po­glądy feudalne, szacunek dla patriarchalnych stosunków, któ­rym zawdzięczamy władzę nad środowiskiem ludzkim. Feuda­lizm ten jest obecnie niedopuszczalny. Robotnicy i chłopi nie mogą już znosić ucisku w dwudziestym wieku.

Gdy przeprowadzamy reformę socjalną, przeciwnicy nasi wołają: „To bolszewizm!” To nie bolszewizm, to nawet nie so­cjalizm, to demokracja. Chciałem po prostu przerzucić Polskę z osiemnastego do dwudziestego wieku. Należało przeskoczyć całe stulecie i to było przyczyną wielu trudności i kłopotów wszelkiego rodzaju, gdyż ten skok był zbyt wielki. Wykonano skok, mówią mi, zbyt wysoki i zbyt daleki. Jednakże ten skok był konieczny, gdyż trzeba było udzielić ludowi nieco więcej sprawiedliwości socjalnej.

Bardzo dalecy jesteśmy od bolszewizmu. Widząc spusto­szenie, dokonane przez ustrój komunistyczny, nie rozumiem, jak mogą istnieć w Europie socjaliści, odnoszący się do niego przychylnie. Ustrój bolszewicki jest nawet zaprzeczeniem idei socjalistycznej. Nie ma nic bardziej kompromitującego dla so­cjalizmu, niż bolszewizm. Na obszarach północnych, które w danej chwili oswabadzamy, nienawiść chłopów i spokojnych mieszkańców do bolszewików ma w sobie coś strasznego.

W Wilnie w ciągu dwóch miesięcy komuniści doprowa­dzili miasto do zupełnej ruiny. Nie są to ludzie cywilizowani, lecz dzicy - spragnieni krwi i grabieży. Od chwili osiągnięcia władzy wydali w ciągu pięciu dni ponad tysiąc dekretów. Nie można zmienić całego życia gospodarczego i społecznego narodu w przeciągu kilku dni. Te niezliczone rozporządzenia nie są więc wypełniane, często po prostu przez nieświadomość; wówczas wchodzi w grę terror, żeby siłą bolszewizować. Wy­twórczość ustaje wszędzie w szybszym lub wolniejszym tempie i następuje niewątpliwa ruina we wszystkich dziedzinach prze­mysłu.

Lenin, który chciał odrodzić społeczeństwo, zdołał jedy­nie wprowadzić wszędzie stan rzeczy, graniczący ze śmiercią. Jeżeli po wszystkich cierpieniach, zadanych ludności litew­skiej przez komisarzy ludowych, są tam jeszcze mieszkańcy, to pochodzi to tylko stąd, że człowiek jest zwierzęciem bardzo odpornym, czepiającym się kurczowo życia. […]

 

Wywiad korespondenta „Times’a” (8 października 1919 r.)

 

Nieautoryzo­wany wywiad ogłoszony w londyńskim dzienniku „Times” z dnia 16 października 1919 r. Wywiad jest dato­wany: „Warszawa 9 października”.

 

–    […] Czy Polska będzie w stanie walczyć z bolszewikami bez pomocy państw Bałtyckich?

–    Nie boję się o Polskę w wojnie przeciwko bolszewi­kom. Zarówno pod względem stanu ducha, jak i wyszkolenia, wojsko polskie góruje nad wojskiem bolszewickim, a dotych­czas zmobilizowaliśmy tylko cztery roczniki naszej ludności. Nie mogę sobie wyobrazić sytuacji, w której bolszewicy uzyska­liby nad nami przewagę, dopóki jesteśmy zaopatrywani we wszystko potrzebne. Pod względem wojskowym jesteśmy dosta­tecznie silni; słabość nasza jest natury gospodarczej i tutaj po­trzebna nam jest cała pomoc jaką nam może dać Koalicja. […]

–    Czy nie ryzykuje się tym samym, że Niemcy po ewa­kuacji Litwy i Łotwy pozostawią za sobą bolszewizm?

–    Nie obawiam się tego. Bolszewizm jest czysto rosyj­ską chorobą. Zobaczy pan, że nie zapuszcza on głęboko ko­rzeni w krajach, które nie są rdzennie rosyjskie. W tych czę­ściach dawnej Rosji, w których ustrój socjalny nie jest typowo rosyjski, jak np. w Polsce, w Estonii, na Ukrainie, na obsza­rach kozackich i na Syberii – nie zapanował nigdy istotnie. Podstawową zasadą rosyjskiego bolszewizmu jest zemsta kla­sowa. Zwykłym ideałem socjalisty jest powszechna równość pewnych praw; nie jest to tym, czego chce bolszewik rosyjski. Pragnie on obalenia dawnego porządku rzeczy. Jego myślą przewodnią jest panowanie proletariatu i ucisk tych, pod któ­rych uciskiem poprzednio pozostawał i których miejsce sam zajął. Jest to dziedzictwo dawnego rosyjskiego ustroju socjal­nego, w którym poddani traktowani byli jak śmiecie, przez swych panów. Bolszewizm ma może przyszłość przed sobą w Rosji środkowej, gdzie ustrój ten panował, ale nie w pro­wincjach Bałtyckich.

–   A jeżeli Niemcom pozwoli się pozostać?

–   Wówczas powstaną zatargi pomiędzy nami a nimi. Tam, gdzie spotykają się dwie siły, muszą się one albo połączyć, albo walczyć ze sobą, a my nie chcemy połączenia się z Niem­cami.

–   A jeżeli okoliczności zmogą panów?

            Generał zamyślił się.

– Gdybyśmy byli zmuszeni połączyć się bądź z Niem­cami, bądź też z bolszewikami, znaczyłoby to, że nasze dzieło nie było doprowadzone do końca. Cywilizacyjna misja Polski pozostałaby niespełniona.

 

Wywiad korespondenta „Le Petit Parisien” (28 lutego 1920 r.)

 

Wywia­d ogłoszony w dzienniku paryskim „Le Petit Parisien” z 6 marca 1920 r., datowanym: „Warszawa 5 marca”, a podpisanym przez Roberta Vaucher’a, który na początku artykułu pisze, że był u Piłsudskiego 28 lutego 1920 r. Tłem wywiadu były propozycje pokojowe Sowietów, którzy zarazem wzmacniali na froncie siły do walki z Polską.

 

– Wypowiedzenie się osobiste o pokoju jest dla mnie rzeczą bardzo delikatną. Sprawa jest zbyt paląca. Obecnie pra­cuje się usilnie nad jej rozwiązaniem. Oświadczenia, które był­bym w stanie panu złożyć, mogłyby narazić na niepowodzenie postanowienia rządu albo im zaszkodzić. Dopóki te postano­wienia nie będą ogłoszone, muszę zachować milczenie, jakie mi nakazuje powaga spraw rozpatrywanych obecnie. Tym niemniej mogę panu powiedzieć, że Polska chce pokoju, gdyż była zawsze usposobiona pokojowo. Daje tego dowód, nie odrzuca­jąc dyskusji na temat proponowanego jej pokoju. Polska dla zasady nie chce odmówić swego udziału w rokowaniach. Ale nie przestanę tego powtarzać, że nigdy nie będziemy mogli, ani chcieli zgodzić się na pertraktacje pod jakąkolwiek groźbą. Pierwotnie sądziłem, że bolszewicy mogliby pertraktować z nami pokojowo, bez ukrytych intencji. Chciałem również, żeby Polska wszczęła rokowania pokojowe bez ukrytych inten­cji, grając w otwarte karty. Nie chciałem wyzyskać naszej ko­rzystnej sytuacji, opierając argumenty na sile oręża. Nie chcia­łem pokoju, narzuconego przez nasze armaty i bagnety. Nie­stety to, co mogę dostrzec u bolszewików, nie robi na mnie wrażenia, że można by mówić o pokoju mającym podkład po­kojowy, ale przeciwnie - o pokoju, który bolszewicy chcą wy­drzeć groźbą pięści, jak to uczynili z Estończykami. Gdy mi przykładają nóż do gardła, doznaję uczucia przykrego. Otóż nie jestem człowiekiem, którym można rozmawiać w ten sposób. I ja potrafię mówić stanowczo i rozgniewać się, o ile kto chce narzucić mi swą wolę groźbami. Pewien jestem, że cała Polska podzieli moje zdanie. Gotowi jesteśmy pertraktować, ale odrzucamy wszelkie pogróżki jak najenergiczniej. Nigdy nie zawrzemy pokoju pod naciskiem pogró­żek. Albo pokój istotny, przyjęty dobrowol­nie, albo wojna.

Wiem, że bolszewicy koncentrują znaczne siły na na­szym froncie. Popełniają błąd, myśląc, że mogą nas w ten spo­sób zastraszyć i postawić nam rodzaj ultimatum. Nasze wojsko jest gotowe. Pokładam w nim najzupełniejsze zaufanie. Wiem, że gdyby mu grożono, mogłoby ze swej strony również grozić.

Nie obawiam się bynajmniej słynnej propagandy bolsze­wickiej, z której niektórzy robią straszaka. Nie wywiera ona wpływu na Polskę. Może ona najwyżej wywołać tu lub tam lokalne zaburzenia; ale niezdolna jest wzniecić ogólnego ru­chu rewolucyjnego dla tej prostej racji, że znajdujemy się zbyt blisko Rosji. My właśnie, jako sąsiedzi Republiki Sowieckiej, mogliśmy bardzo dokładnie zdać sobie sprawę z wyników do­świadczeń komunistycznych. W Polsce nawet ludzie -żeby nikogo nie obrazić, powiedzmy - najbardziej radykalni, są przerażeni otchłanią, w jaką bolszewizm wtrącił Rosję. Zdają sobie z tego sprawę. Należy więc strzec się pójścia za tym przy­kładem. Propaganda bolszewicka może wyzyskać w pewnych chwilach niezadowolenie z bolączek wewnętrznych, trudnych do uniknięcia w obecnym położeniu gospodarczym, ale nie może narzucić ustroju komunistycznego. Narody europejskie, bardziej oddalone od ogniska bolszewickiego, mogą jeszcze wierzyć w piękno ustroju wprowadzonego przez Lenina. My zaś, którzy oceniamy go z bliska, mamy o nim zdanie wyro­bione. Przerażeni jesteśmy okropną sytuacją, wytworzoną w Rosji przez bolszewizm.

Wiemy dobrze, że Rosja nigdy nie będzie mogła dostar­czyć Europie zboża, którego, jak mówią, od niej się spodzie­wają. Gdy się ma zboże, nie umiera się z głodu. Tymczasem w większości guberni sowieckich dosłownie umiera się z głodu. Ludność maleje w sposób nie do wiary. Oficjalne dane statystyczne, które właśnie otrzymałem, wykazują, że w ciągu tylko roku ubiegłego zaludnienie pewnych prowincji zmniej­szyło się o 13%. Na całym obszarze republiki Sowiety podają zaludnienie w wysokości 4.000.000 robotników i zaludnienie w wysokości 10.000.000, składające się z robotnic i dzieci, tj. rodzin bezdzietnych lub o jednym tylko względnie dwojgu dzieciach. Śmiertelność wśród dzieci jest taka, że jedno całe pokolenie zanika, jako ofiara socjalistycznych doświadczeń Lenina i Trockiego. Jeżeli Rosja chce w dalszym ciągu prze­prowadzać te zgubne doświadczenia, to jej rzecz. Polska nato­miast nie zgodzi się nigdy, ażeby pójść dobrowolnie na śmierć, starając się również skosztować komunizmu. Teraz, gdy jesteś­my wolni, zbyt przywiązani jesteśmy do życia, ażeby narażać się na jego utratę dla pustych urojeń. […]

 

 

Najnowsze artykuły

Przegrana Francji i przyszłość Europy

Walerian Kalinka

Data dodania: 2017-07-26

O pośle i poselstwach

Krzysztof Warszewicki

Data dodania: 2017-07-18

Między Niemcami a Rosją czyli o Adolfie Bocheńskim (Wywiad)

Maciej Zakrzewski

Data dodania: 2017-07-13