Stanis艂aw (Jan) Karnkowski [Stanislaus Carncovius], ur. si臋 10 V 1520 r., w 1565 r. zosta艂 sekretarzem wielkim kr贸lewskim, nast臋pnie referendarzem wielkim koronnym. W latach 1569-70, w okresie sporu kr贸la Zygmunta Augusta z Gda艅skiem, przewodniczy艂 komisji sejmowej do spraw Gda艅ska, zwanej od jego imienia Komisj膮 Karnkowskiego, rezultatem prac kt贸rej sta艂y si臋 Constitutiones Carncoviana, reguluj膮ce m.in. zwierzchnie prawa Polski w Gda艅sku (potwierdzone przez konstytucj臋 sejmu 1570 r.). Obok Hozjusza wywiera艂 decyduj膮cy wp艂yw na kierunek dzia艂a艅 Ko艣cio艂a katolickiego w Rzeczpospolitej: walka z ruchem reformacyjnym zjedna艂a nawet Karnkowskiemu miano “m艂ota kacerzy”. Podczas dw贸ch kolejnych bezkr贸lewi (1572-73 i 1574-75) przewodzi艂 katolikom jeszcze jako biskup kujawsko-pomorski, prekonizowany w 1567 r.. Erygowa艂 pierwsze w Polsce seminarium duchowne we W艂oc艂awku (1569). Z jego inicjatywy, zdecydowanego przeciwnika protestant贸w, synod piotrkowski przyj膮艂 w 1577 r. uchwa艂y Soboru Trydenckiego. W 1581 r. otrzyma艂 nominacj臋 kr贸lewsk膮 na biskupa koadiutora prymasa Polski J. Ucha艅skiego, nast臋pnie zosta艂 arcybiskupem gnie藕nie艅skim (1582). W 1589 r. doprowadzi艂 na synodzie prowincjonalnym w Piotrkowie do kodyfikacji lokalnego prawa ko艣cielnego w Polsce. Zmar艂 8 VI 1603 r. w Kaliszu. Wydania dzie艂: Listy znakomitych m臋偶贸w... (1578, wyd. pol. 1905); Pisma Miko艂aja Spytka Lig臋zy, Krak贸w 1859; Kazania o Chwalebnej Eucharystyi, wyd. A. Chmielowski, Warszawa 1885. G艂贸wne opracowania: Chmielowski A., 呕yciorys ks. Stanis艂awa Karnkowskiego, Warszawa 1885; Siwak M., Karnkowskiego Exorbitancye i naprawa Ko艂a Poselskiego z roku 1596, Ko艂omyja 1900; Kakowski A., Biskupa Stanis艂awa Karnkowskiego “Zbi贸r konstytucji synodalnych”. Przyczynek do historii ustawodawstwa ko艣cielnego w Polsce, W艂oc艂awek 1912; Rybandt S., Ksi臋gozbi贸r prymasa Stanis艂awa Karnkowskiego. 殴r贸d艂o bada艅 nad kultur膮 umys艂ow膮 dostojnika ko艣cielnego XVI w., [w:] Z bada艅 nad polskimi ksi臋gozbiorami historycznymi, t. 13, Warszawa 1992; Bru藕dzi艅ski A., Dzia艂alno艣膰 prymasa Stanis艂awa Karnkowskiego w zakresie wprowadzania uchwa艂 Soboru Trydenckiego w Polsce. 1581-1603, Krak贸w 1996; Pazera W., Prymas Stanis艂aw Jan Karnkowski jako kaznodzieja, “Cz臋stochowskie Studia Teologiczne”, t. 27, 1999.
 Karnkowski [Stanislaus Carncovius], ur. si臋 10 V 1520 r., w 1565 r. zosta艂 sekretarzem wielkim kr贸lewskim, nast臋pnie referendarzem wielkim koronnym. W latach 1569-70, w okresie sporu kr贸la Zygmunta Augusta z Gda艅skiem, przewodniczy艂 komisji sejmowej do spraw Gda艅ska, zwanej od jego imienia Komisj膮 Karnkowskiego, rezultatem prac kt贸rej sta艂y si臋 Constitutiones Carncoviana, reguluj膮ce m.in. zwierzchnie prawa Polski w Gda艅sku (potwierdzone przez konstytucj臋 sejmu 1570 r.). Obok Hozjusza wywiera艂 decyduj膮cy wp艂yw na kierunek dzia艂a艅 Ko艣cio艂a katolickiego w Rzeczpospolitej: walka z ruchem reformacyjnym zjedna艂a nawet Karnkowskiemu miano “m艂ota kacerzy”. Podczas dw贸ch kolejnych bezkr贸lewi (1572-73 i 1574-75) przewodzi艂 katolikom jeszcze jako biskup kujawsko-pomorski, prekonizowany w 1567 r.. Erygowa艂 pierwsze w Polsce seminarium duchowne we W艂oc艂awku (1569). Z jego inicjatywy, zdecydowanego przeciwnika protestant贸w, synod piotrkowski przyj膮艂 w 1577 r. uchwa艂y Soboru Trydenckiego. W 1581 r. otrzyma艂 nominacj臋 kr贸lewsk膮 na biskupa koadiutora prymasa Polski J. Ucha艅skiego, nast臋pnie zosta艂 arcybiskupem gnie藕nie艅skim (1582). W 1589 r. doprowadzi艂 na synodzie prowincjonalnym w Piotrkowie do kodyfikacji lokalnego prawa ko艣cielnego w Polsce. Zmar艂 8 VI 1603 r. w Kaliszu. Wydania dzie艂: Listy znakomitych m臋偶贸w... (1578, wyd. pol. 1905); Pisma Miko艂aja Spytka Lig臋zy, Krak贸w 1859; Kazania o Chwalebnej Eucharystyi, wyd. A. Chmielowski, Warszawa 1885. G艂贸wne opracowania: Chmielowski A., 呕yciorys ks. Stanis艂awa Karnkowskiego, Warszawa 1885; Siwak M., Karnkowskiego Exorbitancye i naprawa Ko艂a Poselskiego z roku 1596, Ko艂omyja 1900; Kakowski A., Biskupa Stanis艂awa Karnkowskiego “Zbi贸r konstytucji synodalnych”. Przyczynek do historii ustawodawstwa ko艣cielnego w Polsce, W艂oc艂awek 1912; Rybandt S., Ksi臋gozbi贸r prymasa Stanis艂awa Karnkowskiego. 殴r贸d艂o bada艅 nad kultur膮 umys艂ow膮 dostojnika ko艣cielnego XVI w., [w:] Z bada艅 nad polskimi ksi臋gozbiorami historycznymi, t. 13, Warszawa 1992; Bru藕dzi艅ski A., Dzia艂alno艣膰 prymasa Stanis艂awa Karnkowskiego w zakresie wprowadzania uchwa艂 Soboru Trydenckiego w Polsce. 1581-1603, Krak贸w 1996; Pazera W., Prymas Stanis艂aw Jan Karnkowski jako kaznodzieja, “Cz臋stochowskie Studia Teologiczne”, t. 27, 1999.)