Stanisław Hozjusz [Hos, Hose, Hoż, Hosius, Hossius, Osius, Cracovianus, Stanislaus de Cracovia] (1504-1579), prawnik. Kształcił się u dominikanów i w Akademii Krakowskiej, sekretarz biskupa krakowskiego P. Tomickiego, w latach 1520. – wraz z J.L. Decjuszem, A. Trzecieskim i A. Fryczem Modrzewskim - tworzył tzw. kółko erazmiańskie. Po studiach prawniczych w Padwie i Bolonii i uzyskaniu stopnia doktora obojga praw w 1534 r. znalazł zatrudnienie w kancelarii królewskiej; od 1538 r. sekretarz królewski, od 1543 – roku przyjęcia wyższych święceń kapłańskich - wielki sekretarz królewski. W 1549 r., z woli Zygmunta I Starego, ale decyzji Zygmunta II Augusta objął biskupstwo chełmińskie. W młodości zwolennik reformy Kościoła, od lat 1540. oponent wszelkich nurtów reformacji, a od 1547 r. polemista Frycza Modrzewskiego. Miał reprezentować Rzeczpospolitą na Soborze Trydenckim od 1551 r., wyjazd nie doszedł jednak do skutku. Na wezwanie papieży udał się jednak wkrótce do Rzymu w 1558 r., nie tylko pełniąc funkcję nuncjusza papieskiego w Wiedniu, ale także legata papieskiego na wspomnianym Soborze. Po powrocie do kraju w 1564 r., sprowadził jezuitów i przy ich pomocy otworzył seminarium duchowne w Braniewie; od 1569 r. ponownie wyjechał do Rzymu.